ခုခံအား က်ဆင္းေသာ ေရာဂါ (HIV / AIDS)

| Posted by Dr. Win Thein

HIV Virus

HIV / AIDS ေရာဂါ ဟာ တစ္ကမာၻ လံုးကို ျခိမ္းေျခာက္ အႏၲရာယ္ ျပဳေနဆဲ ကပ္ေရာဂါ (Pandemic diseases) မ်ားထဲ မွတစ္မ်ဳိး အပါ အ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္.. HIV ပိုးကို စတင္ ေတြ႔႐ွိ ခဲ့တဲ့ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္မွ သည္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ထိ လူ႔အသက္ ေပါင္း ၂၅ သန္းေက်ာ္ ဆံုး႐ံႈး ေစခဲ့တဲ့ ကူးစက္ ေရာဂါ လည္း ျဖစ္ပါ တယ္.. ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္ထဲ မွာပင္ လူဦးေရ ၂.၄ မွ ၃.၃ သန္း ထိ ေသဆံုး ခဲ့ပါတယ္.. ၎ ထဲတြင္ ကေလး ၅၇၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ပါ၀င္ ျပီး ေသဆံုး သူမ်ား ရဲ႕ သံုးပံု တစ္ပံု ဟာ ဆာဟာရ ေတာင္ပိုင္း အာဖ ရိက ႏိုင္ငံ မ်ားမွ ျဖစ္ၾက ပါတယ္.. HIV ကူးစက္ ခံရသူ ေပါင္းသည္ ကမာၻ႔ လူဦးေရ ရဲ႕ ၀.၆% ႐ွိႏိုင္ ေၾကာင္း ခန္႔မွန္း ထုတ္ျပန္ ထားပါတယ္...


HIV ဆိုသည္မွာ Human Immunodeficiency Virus ကို အတို ေကာက္ ေခၚဆိုတာ ျဖစ္ျပီး AIDS ဆိုသည္ မွာ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား ေသာ ေရာဂါ လကၡဏာ စု (Acquired Immuno-Deficiency Syndrome) ကို ေခၚဆို တာျဖစ္ ပါတယ္.. HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ဟာ Retroviridae အုပ္စု ၀င္ ျဖစ္ျပီး HIV-1 နဲ႔ HIV-2 ဆိုျပီး မ်ဳိးကဲြ ႏွစ္မ်ဳိး ႐ွိပါတယ္.. HIV-1 ဟာ ပိုမို ျပင္းထန္ ကူးစက္ လြယ္ျပီး တစ္ကမာၻ လံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔ ကူးစက္ ေနတဲ့ အမ်ဳိး အစား ျဖစ္ပါတယ္.. HIV-2 ကေတာ့ ကူးစက္ မႈႏႈန္း နည္းပါး ျပီး အဓိက အားျဖင့္ အေနာက္ အာဖရိက မွာ အေတြ႔ မ်ားပါတယ္...


HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ ခံရ ျပီဆိုလွ်င္ လူ႔ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း ခုခံမႈ စနစ္ (Immune System) တြင္႐ွိ CD4 Cell (Helper T Cells) ကို အဓိက ကူးစက္ ဖ်က္ဆီး ပါတယ္.. ပံုမွန္ က်န္းမာေသာ လူတြင္ CD4 Cell အေရ အတြက္ ဟာ ေသြး တစ္ မိုက္ခ႐ို လီတာ မွာ ၁၂၀၀ (1200 cells/μl) ႐ွိပါတယ္.. HIV ဗိုင္းရပ္စ္ က CD4 Cell မ်ားကို နည္းလမ္း (၃) သြယ္ ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ ေလ်ာ့နည္း ေစျပီး ခႏၶာကိုယ္ ခုခံမႈ စနစ္ ကို က်ဆင္း ေစပါတယ္..

  1. HIV ဗိုင္းရပ္စ္ က CD4 Cell ကို တိုက္႐ိုက္ ကူးစက္ ဖ်က္ဆီး ျခင္း (Direct Viral Killing)
  2. HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ ခံရေသာ CD4 Cell မ်ား၏ သက္တမ္း ကုန္ဆံုး မႈျမန္ လာျခင္း (Increased rates of apoptosis in infected cells)
  3. HIV ကူးစက္ ခံရေသာ CD4 Cell မ်ားကို CD8 Cell မ်ားက ရန္သူ ပိုးမႊား ထင္မွတ္ ျပီး မွားယြင္း တိုက္ခိုက္ျခင္း (Killing of infected CD4 T Cells by CD8 cytotoxic cells that recognize infected cells)
တုိ႔ေၾကာင့္ CD4 Cell မ်ား ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္း လာေစ ပါတယ္...


HIV ကူးစက္ မႈ႐ွိမ႐ွိ စစ္ေဆး ရန္ HIV antibody ကို လွ်င္ျမန္စြာ စစ္ေဆး ေပးေသာ ကိရိယာ (Rapid HIV test) မ်ားဟာ ေနရာ အႏွံ႔ အလြယ္ တကူ ရ႐ွိ ႏိုင္ပါတယ္.. အျခား စစ္ေဆး ႏိုင္ေသာ စမ္းသပ္ နည္းမ်ား ကေတာ့ ELISA , Western Blot နည္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္.. HIV ပိုး၀င္ ေရာက္ျပီး ခ်ိန္မွ HIV antibody စတင္ စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိ ခ်ိန္ထိ ကာလကို Window period ဟု ေခၚပါတယ္.. ဒီကာလ မွာ ဆိုရင္ HIV ကူးစက္ ခံရ မွန္းမသိ ႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ ျဖစ္ျပီး ထပ္မံ ၍ အျခား သူသို႔ လည္း ကူးစက္ ႏိုင္စြမ္း ႐ွိပါတယ္.. ၉၉% ေသာ HIV ကူးစက္ ခံရသူ မ်ားသည္ ကူးစက္ ခံရျပီး ၃ လ အၾကာတြင္ HIV antibody (HIV test) စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိ ႏိုင္ပါတယ္...


ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ားကို အဓိက (၄) ပိုင္း ခြဲျခား ထားပါတယ္..

  1. ေရာဂါပ်ဳိးျခင္း (Incubation Period)
    • ဒီကာလ ဟာ ခႏၶာကိုယ္ တြင္း ေရာဂါ ပိုး၀င္ ေရာက္ျပီး ေနာက္ ၂ ပတ္မွ ၄ ပတ္ အတြင္း ေရာဂါ ပ်ဳိးခ်ိန္ (Incubation Period) ျဖစ္ပါတယ္.. ဒီအခ်ိန္ မွာဆို ရင္ ဘာလကၡ ဏာမွ မျပ တတ္ပါဘူး..
  2. လတ္တေလာ HIV ပိုး ၀င္ေရာက္ျပီး လကၡဏာမ်ား (Acute HIV Infection)
    • HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးကူးစက္ ခံရျပီး ၂ ပတ္မွ ၄ ပတ္ အတြင္း ျဖစ္ပြား တတ္ပါတယ္.. ကူးစက္ ခံရ သူမ်ား ၏ ၈၀% မွ ၉၀% သည္ ဖ်ားျခင္း၊ အက်ိတ္မ်ား ေပၚလာျခင္း၊ လည္ပင္း နာလာျခင္း၊ ၾကြက္သား နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း၊ ႏံုးေခြ တတ္ျခင္း၊ ပါးစပ္ ႏွင့္ လည္ေခ်ာင္း တစ္၀ိုက္ နာက်င္ တတ္ျခင္း စသည့္ တုပ္ေကြး လကၡဏာ ကဲ့သို႔ ျဖစ္ပြား တတ္ျပီး အနည္းဆံုး တစ္ပတ္ မွ ၄ ပတ္ထိ ၾကာတတ္ ပါတယ္.. ဒီလို လကၡဏာ ေတြဟာ တုပ္ေကြးနဲ႔ အျခား ေရာဂါ ပိုး၀င္ လကၡဏာ ေတြနဲ႔ တူတာ ေၾကာင့္ HIV ပိုး ကူးစက္ ခံရ မွန္း ကဲြကဲြ ျပားျပား မသိႏိုင္ ပါဘူး..
  3. HIV ပိုး႐ွိျပီး လကၡဏာ မျပသေသာ ကာလ (Latency Stage)
    • ဒီကာလ မွာဆိုရင္ ခႏၶာကိုယ္ ကိုယ္ခံအား ေကာင္းမြန္ လာလို႔ ဗိုင္းရပ္စ္ အေကာင္ေရ ေလ်ာ့နည္း ေနေသာ အခ်ိန္ ျဖစ္ျပီး ကူးစက္ ခံရသူ ၏ ကိုယ္ခံ အား အေျခ အေန အရပ္ရပ္ ေပၚ မူတည္ျပီး ၂ ပတ္မွ ႏွစ္ ၂၀ ထိ ၾကာျမင့္ ႏိုင္ပါတယ္..
  4. ခုခံအား က်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါ လကၡဏာစု ေပၚလာျခင္း (AIDS)
    • ဒီအခ်ိန္ မွာ ဆိုရင္ CD4 Cell အေရ အတြက္ ဟာ ေသြး တစ္မိုက္ ခ႐ို လီတာ မွာ ၂၀၀ ေအာက္ ေရာက္လာ ျပီး ခႏၶာကိုယ္ ခုခံအား လည္း က်ဆင္းလာ ပါတယ္.. အခုလို ခုခံအား က်ဆင္း လာခ်ိန္မွာ အျခား ေသာ အခြင့္ အခါသင့္ ေရာဂါ မ်ား (Opportunistic Infections) ေပၚေပါက္ လာျပီး အသက္ အႏၲရာယ္ ကို ျခိမ္းေျခာက္ လာပါတယ္.. တီဘီ (TB)၊ ခုခံအား က်ဆင္းခ်ိန္ ျဖစ္ပြား ေသာ နမိုးနီးယား (PCP)၊ ေရယုန္ (Herpes simplex)၊ မွကၡ႐ု (Oral Candidiasis)၊ အူလမ္း ေၾကာင္း ပိုး၀င္ ျခင္း (Bacterial Enteric Infection)၊ အက်ိတ္ ကင္ဆာ မ်ား (Non-Hodgkin Lymphoma & Kaposi's sarcoma) အစ ႐ိွသျဖင့္ အခြင့္ အခါ သင့္ေရာဂါ မ်ား ျဖစ္ပြား လာပါတယ္.. ခုခံအား က်ဆင္း ခ်ိန္တြင္ အမ်ားစု ခံစားရ ေသာ ေရာဂါ လကၡ ဏာမ်ားမွာ
      • ကိုယ္အ ေလးခ်ိန္ မူလထက္ ၁၀% ေက်ာ္ က်ဆင္းျခင္း၊
      • တစ္လ ထက္ေက်ာ္ ၍၀မ္း ေလွ်ာျခင္း၊
      • တစ္လ ထက္ေက်ာ္ ၍ ဖ်ားျခင္း၊ (တစ္သ မတ္တည္း (သို႔) အတက္ အက် အားျဖင့္ ဖ်ားတတ္ ပါတယ္)
      • မွကၡ႐ု ေပါက္လာျခင္း၊
      • ၾကာ႐ွည္စြာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ေမာလာျခင္း၊
      • အက်ိတ္မ်ား ထြက္လာျခင္း၊
      အစ ႐ိွသျဖင့္ ျဖစ္တတ္ ပါတယ္..


HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္း မ်ားမွာ အမ်ား သိ႐ွိ ျပီးျဖစ္တဲ့ အတိုင္း ေရာဂါ ပိုး႐ွိသူ ႏွင့္ လိင္တူ လိင္ကဲြ ဆက္ဆံ ျခင္း၊ ေရာဂါ ပိုးပါ ေသာ ေသြးသြင္း မိျခင္း၊ ေရာဂါ ပိုး႐ွိ သူႏွင့္ ေဆးထိုး အပ္ ေဆးထိုး ျပြန္ မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္း - ေဆးမင္ ေၾကာင္ ထိုးျခင္း - ဓါတ္အပ္ စိုက္ျခင္း၊ ေရာဂါ ပိုး႐ွိေသာ ေသြး/ ခႏၶာကိုယ္ အရည္ မ်ားမွ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ သို႔ ထိမိ၍ ကူးစက္ျခင္း (ဥပမာ - ေဆးထိုး အပ္စူး မိျခင္း၊ ခႏၶာ ကိုယ္႐ွိ ျပတ္႐ွ ဒဏ္ရာ - အျခား ဒဏ္ရာ မ်ားကို ေသြးထိ မိျခင္း၊ မုတ္ဆိတ္ ရိပ္ဓား မွ တစ္ဆင့္ ထိ႐ွ ကူးစက္ျခင္း)၊ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ မိခင္ မွ ကေလး သို႔ကူး စက္ျခင္း၊ စသည္ တို႔ ျဖစ္ ပါတယ္..


HIV ကူးစက္ ခံရ ျခင္းကို လံုး၀ ေပ်ာက္ကင္း ေစႏိုင္ ေသာ ေဆး၀ါး မ်ား ယခု အခ်ိန္ ထိမ ေပၚေသးပါ.. ဗိုင္းရပ္စ္ ေပါက္ပြား မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးျပီး CD4 Cell အေရ အတြက္ ဆက္မေလ်ာ့ က်ေစ ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ ေ႐ွ႕ဆက္ တိုးမႈကို ဟန္႔တားေသာ ေဆးမ်ား သာ႐ွိ ပါတယ္.. ေဆးကုသ ေပးရျခင္း ရဲ႕ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ကေတာ့

  • HIV ပိုးေၾကာင့္ ခံစား ရေသာ ေရာဂါ ေ၀ဒနာ မ်ားကို သက္သာ ေစရန္ ႏွင့္ ေရာဂါ ပိုးအေရ အတြက္ ကိုေလွ်ာ့ ခ်ေပးရန္၊
  • လူနာ၏ သက္တမ္း ကို ဆြဲဆန္႔ ေပးရန္၊
  • လူနာ၏ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ ေစျပီး အလုပ္ ျပန္လုပ္ ႏိုင္ေစရန္
တို႔ ျဖစ္ပါတယ္..





ခုခံမႈက်ဆင္းေသာ ေရာဂါ အတြက္ သံုးေသာေဆး၀ါးမ်ား















NsRTIs NtRTI NNRTIs PIs




Zidovudine (ZDV)
Didanosine (DDI)
Lamivudine (3TC)
Stavudine (d4T)
Abacavir (ABC)
 Tenofovir (TDF)
Nevirapine (NVP)
Efavirenz (EFV)



Saquinavir (SQV)
Ritonavir (RTV)
Lopinavir (LPV)
Nelfinavir (NFV)
Indinavir (IDV)


















NsRTI = Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitor
NtRTI = Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitor
NNRTI = Non-nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitor
PI = Protease Inhibitor




အခု လက္႐ွိ လက္ခံ သံုးစြဲ ေနတဲ့ ကုထံုး ကေတာ့ HAART (Highly Active Anti Retroviral Therapy) ျဖစ္ပါတယ္.. ေဆးအနည္း ဆံုး (၃) မ်ဳိးတြဲ ေပးျပီး လူနာ၏ အေျခ အေန၊ ေဆး ရ႐ွိမႈ နဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရမႈ တို႔ေပၚ မူတည္၍ အျမဲ မျပတ္ ေစာင့္ၾကပ္ စစ္ေဆး ျခင္းျဖင့္ ကုသ ေပးရ ပါတယ္.. လူနာ ၏ CD4 Cell အေရ အတြက္ ၂၀၀ ႏွင့္ ေအာက္ ေရာက္လွ်င္ ေသာ္၎၊ သို႔မဟုတ္ CD4 Cell ၂၀၀ ၀န္းက်င္ ဟု ယူဆ ရတဲ့ ျပင္ပ ေရာဂါ လကၡဏာ အေျခ အေန မ်ားကို ၾကည့္႐ႈ ၍၎ ေဆးေပး ကုသဖို႔ ဆံုးျဖတ္ ရပါတယ္.. ပထမ ဦးစား ေပးေဆး အတြဲ ကေတာ့ 2 NsRTI (Lamivudine + Zidovudine (or) Stavudine) + 1 NNRTI (Nevirapine (or) Efavirenz) ျဖစ္ျပီး ဒုတိယ ဦးစား ေပး အေနနဲ႔ ကေတာ့ 2 NsRTI + 1 PI ျဖစ္ပါတယ္.. ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး၊ လူနာ၏ က်န္းမာ ေရးတိုးတက္ မႈအေျခ အေန တုိ႔ကို အျမဲ မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ ရျပီး လူနာ သက္တမ္း တစ္ေလွ်ာက္ လံုး ေဆးေပး ေနရ ပါမယ္.. ဓါတ္ခြဲ ခန္း အဆင္ ေျပေသာ ေနရာ ျဖစ္ပါက လူနာ ၏ CD4 Cell အေရ အတြက္၊ ဗိုင္းရပ္စ္ အေကာင္ ေရ စစ္ေဆး ေနရျပီး ကုထံုး၏ ေဆးစြမ္း ျပသ မႈ ႐ွိမ႐ွိ နဲ႔ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ေနရ ပါမယ္.. ေဆးမ ေပးမီ အခြင့္ အခါ သင့္ ၀င္ေရာက္မႈ ႐ွိေသာ တီဘီ၊ နမိုး နီးယား၊ မွကၡ႐ု စသည့္ ေရာဂါ မ်ား႐ွိ ပါက အရင္ ကုသ ဖို႔လို အပ္ပါတယ္...


HIV ပိုးပါေသာ ေသြး/ အရည္ ႏွင့္ မေတာ္ တဆ ထိခိုက္ မိျခင္း တြင္ ေအာက္ပါ အေျခ အေန (၄)မ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္..

  1. HIV လူနာ တြင္ သံုးေသာ ေဆးထိုး အပ္ (သို႔) ခၽြန္ေသာ အရာျဖင့္ ထိခိုက္ စူး၀င္ မိျခင္း၊
  2. HIV လူနာ မွ ေသြး (သို႔) အရည္ မ်ား ပါးစပ္၊ မ်က္စိ စသည့္ ႏူးညံ့ အေရျပား (Mucous membrane) သို႔ စင္မိျခင္း၊
  3. HIV လူနာ မွ ေသြး (သို႔) အရည္ မ်ား ဒဏ္ရာ မ႐ွိ ေသာ ပံုမွန္ အေရ ျပားသို႔ မ်ားျပား စြာ ထိစင္ မိျခင္း၊
  4. HIV လူနာ မွ ေသြး (သို႔) အရည္ ႏွင့္ ဒဏ္ရာ ရထားေသာ အေရျပား သို႔ အနည္းငယ္ သာ ထိမိျခင္း၊
အထက္ပါ အေျခ အေန (၄) မ်ဳိးတြင္ ပထမ (၂) မ်ဳိးသည္ ေဆးေသာက္ ကာကြယ္ ဖို႔ လိုအပ္ျပီး ဒုတိယ (၂) မ်ဳိးမွာ အေျခ အေနေပၚ မူတည္ျပီး စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္... ေဆး (၃) မ်ဳိး ကို ၄ ပတ္ၾကာ ေသာက္ရ မွာ ျဖစ္ျပီး မေတာ္ တဆ ထိေတြ႔ မိျပီး ၂ နာရီ မွ ၂၄ နာရီ အတြင္း စေသာက္ ရပါမယ္.. အကယ္၍ ေဆးရ ႐ွိမႈ အဆင္သင့္ မျဖစ္ ပါက ၄၈ နာရီ မွ ၇၂ နာရီ ထက္ ေနာက္မက် ေစဘဲ ေဆးေသာက္ သင့္ပါတယ္.. ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး ႐ွိသျဖင့္ ေဆးေသာက္ ရာမွာ လည္း နားလည္ တတ္ကၽြမ္း ေသာ ဆရာ၀န္ ၏ ၾကီးၾကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ မႈေအာက္ တြင္သာ သံုးစြဲ သင့္ပါတယ္.. ေသာက္ရမယ့္ ေဆးအတြဲ ေတြကေတာ့











ပထမဦးစားေပး ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးတြဲ = Zidovudine 300 mg twice daily + Lamivudine 150 mg twice daily + Efavirenz 600 mg once daily (OR) Indinavir 800 mg 3 times a day











ဒုတိယဦးစားေပး ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးတြဲ = Stavudine 40 mg (if B.W > 60 kg)
Stavudine 30 mg (if B.W < 60 kg) twice daily		 + Lamivudine 150 mg twice daily + Efavirenz 600 mg once daily (OR) Indinavir 800 mg 3 times a day


ေရာဂါ ကာကြယ္ ျခင္းအေန နဲ႔ မလို အပ္ပဲ ေသြး သြင္းမႈ မခံယူပဲ မျဖစ္ မေန လိုအပ္ ပါက ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆး ရန္၊ ေဆးထိုး ပိုက္ ေဆးထိုး အပ္မ်ား ကို မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္း မျပဳရန္၊ မသန္႔႐ွင္းေသာ ကိရိယာ မ်ားျဖင့္ ေဆးမင္ ေၾကာင္ထိုး ျခင္း ဓါတ္အပ္ စိုက္ျခင္း မျပဳ လုပ္ရန္၊ ေဆး၀န္ ထမ္းမ်ား အေနျဖင့္ မေတာ္ တဆ ထိခိုက္ မႈျဖစ္ေစ မည့္ အျပဳ အမူ မ်ဳိး ေရွာင္ၾကဥ္ ရန္ နဲ႔ ကာကြယ္ ထားရန္၊ လိင္ဆက္ ဆံရာ တြင္ အကာ အကြယ္ ကြန္ဒံုး အသံုး ျပဳရန္၊ သြားတိုက္တံ မုတ္ဆိတ္ ရိပ္ဓါး လက္သည္း ညွပ္ မ်ားကို မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္း မျပဳရန္ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. သာမန္ လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္ ျခင္း၊ အတူ စားသံုး သြားလာ ေနထိုင္ ျခင္းတို႔ ျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ ႏိုင္ျခင္း မ႐ွိပါ.. မိခင္တြင္ HIV ကူးစက္ ခံထား ရပါက ရင္ေသြး ငယ္သို႔ ကူးစက္ မႈ နည္းေအာင္ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ ကာလ ႏွင့္ မီးဖြားစဥ္ အတြင္း ေဆးေသာက္ ကာကြယ္ ႏိုင္ပါ တယ္.. ယခု အခါ HIV ကာကြယ္ ေဆး၏ လမ္းစ ကို ေတြ႔႐ွိ ျပီျဖစ္ ေၾကာင္း ျပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ေနာက္ဆံုး ပတ္က သတင္း ဌာနမ်ားမွ ေၾကျငာ သြားခဲ့ ပါေၾကာင္း ေရးသား လုိက္ရ ပါတယ္... အားလံုး ေဘးဘယာ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ၾကပါေစ...။



References;
>>http://en.wikipedia.org/wiki/Hiv
>>http://en.wikipedia.org/wiki/HIV_test
>>http://www.medicinenet.com/human_immunodeficiency_virus_hiv_aids/article.htm
>>Guidelines for the clinical management of HIV/AIDS in adults and adolescents by National AIDS-STD Prevention and Control Programme, DOH, MOH, Myanmar printed in December 2004
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (1)comments

ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း (Bronchitis)

| Posted by Dr. Win Thein

Bronchitis

ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ဆိုသည္မွာ အဆုတ္ အတြင္း ေလျဖတ္ သန္းရာ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ႐ွိ အခၽြဲေျမွး လႊာ (mucous membrane) ေရာင္ရမ္း ျခင္း ကို ေခၚ ပါတယ္.. ေလျပြန္ ပတ္လည္ ႐ွိ အခၽြဲ ေျမွး ေရာင္ရမ္း ျခင္းနဲ႔ အတူ ခၽြဲသလိပ္ မ်ားျပား လာျခင္း ေၾကာင့္ ေလျပြန္ က်ဥ္းေျမာင္း လာ၍ ေခ်ာင္းဆိုး သလိပ္ ထြက္ျဖစ္ လာျပီး ေမာလာ တတ္ ပါတယ္.. ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ကို

  1. လတ္တေလာ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း (acute bronchitis) နဲ႔
  2. နာတာ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း (chronic bronchitis)
ဟု ေခၚေ၀ၚ သတ္မွတ္ ထားပါတယ္..


လတ္တေလာ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ဆိုသည္မွာ အခ်ိန္ ကာလ ၆ ပတ္ ထက္ ေလ်ာ့နည္း ၍ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္းကို ေခၚျပီး အသက္ ႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ ပါတယ္.. ၉၀ % ခန္႔ က ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး၀င္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ရျပီး က်န္ ၁၀% ကသာ ဘက္တီး ရီးယား ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္.. လကၡဏာ မ်ားကေတာ့ ခၽြဲသလိပ္ ထြက္၍ ေခ်ာင္းဆိုး ျခင္း၊ ႏံုးေခြ အားေလ်ာ့ လာျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ျပီး အခ်ဳိ႕ မွာ ဖ်ားလာ ျခင္း နဲ႔ အသက္ ႐ွဴရာ တြင္ ရင္က်ပ္ ျပီး ၀ီစီ သံ ျမည္ျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္.. ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ေရာဂါ ျဖစ္ပြား သူမ်ား တြင္လည္း ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ေပၚ တတ္ျပီး ပန္းနာ ေၾကာင့္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း (Asthmatic Bronchitis) လို႔ ေခၚပါတယ္.. လတ္တေလာ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ေပၚ ပါက

  • အိမ္တြင္ လံုေလာက္ စြာ အနား ယူပါ..
  • အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္ေပး ပါ..
  • ေဆးလိပ္ လံုး၀ မေသာက္ ပါနဲ႔..
  • ဖ်ားနာ ကိုက္ခဲ ျခင္း႐ွိ ပါက ပါရာ စီတေမာ ေသာက္ႏိုင္ ပါတယ္..
  • ခၽြဲေပ်ာ္ ေဆးမ်ား ကို ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကား သည့္အတိုင္း ေသာက္သံုး ပါ..
  • ခၽြဲမထြက္ လွ်င္ (သို႔) ခၽြဲနည္း သြားလွ်င္ ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆး (Cough Suppressant) ေသာက္ႏိုင္ ပါတယ္..
  • မ်ားေသာ အားျဖင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္သျဖင့္ ပဋ္ိဇီ၀ ေဆး (Antibiotic) မ်ား မလို အပ္ပါ.. ဘက္တီး ရီးယား ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါက သင့္ေတာ္ ေသာ ပဋ္ိဇီ၀ ေဆးလို အပ္ ပါတယ္..
ပံုမွန္ က်န္းမာ ေသာသူ မ်ားမွာ လတ္တေလာ ေလျပြန္ ေရာင္ျပီး ေနာက္ ပံုမွန္ ေလျပြန္ အေျခ အေန သို႔ ျပန္ေရာက္ ႏိုင္ပါတယ္..




နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ဆိုသည္ မွာ ေခ်ာင္းဆိုး ျခင္းဟာ တစ္ႏွစ္ မွာ ၂ လ မွ ၃ လ ဆက္တိုက္ ဆိုးျပီး အနည္း ဆံုး ႏွစ္ႏွစ္ ထိ ျဖစ္ပြား ျခင္းကို ေခၚဆို ပါတယ္.. ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္း ဟာ နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္း တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္.. နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ဟာ အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပၚ မူတည္ ျပီး ျဖစ္ပြား တတ္ပါတယ္.. ပိုး၀င္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း မၾကာ ခဏ ျဖစ္လွ်င္ ေသာ္၎၊ အသက္ ႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ အမႈန္ အေငြ႔ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိး ၾကာ႐ွည္ စြာ ထိေတြ႔ ေနရ လွ်င္ေသာ္ ၎ ေလျပြန္ အခၽြဲ ေျမွးလႊာ အျမဲ ေရာင္ရမ္း ျပီး ေလျပြန္ ေမႊးမွ်င္ (Cilia) မ်ား ပ်က္စီး ကာ နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္.. ေက်ာက္မီး ေသြး မိုင္း လုပ္သား မ်ား၊ သီးႏွံ ဆြတ္ခူး ရသူ မ်ား၊ သတၱဳ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ သူမ်ား သည္ အျခား သူမ်ား ထက္ နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ပိုမို ျဖစ္ပြား ေၾကာင္း ေတြ႔ရ ပါတယ္.. နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ပြား လွ်င္

  • ေဆးလိပ္ လံုး၀ ျဖတ္ရ ပါမယ္..
  • ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကား မႈ မ႐ွိပဲ ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆး (Cough Suppressant) မ်ားကို မသံုး ရပါ.. ခၽြဲေပ်ာ္ေဆး (Expectorant) မ်ားကို အသံုး ျပဳႏိုင္ ပါတယ္..
  • ေလျပြန္ က်ဥ္းေျမာင္း ျခင္း (Bronchoconstriction) ျဖစ္ေပၚ ပါက ေလျပြန္ က်ယ္ေဆး (Bronchodilator) နဲ႔ စတီး ႐ြိဳက္ေဆး (Steroid) မ်ားကို အသံုး ျပဳႏုိင္ ပါတယ္..
  • သလိပ္ အေရာင္ ေျပာင္းျခင္း၊ ပံုမွန္ ထက္မ်ား လာျခင္း ျဖစ္ေပၚ ပါက သင့္ေတာ္ ေသာ ပဋိ ဇီ၀ ေဆးကို (၅) ရက္မွ (၁၀) ရက္ထိ ေသာက္ရ ပါမယ္..


ေလျပြန္ ေရာင္ျခင္း မျဖစ္ ေစရန္ ေဆးလိပ္ မေသာက္ ရပါ။ မိမိ ေနအိမ္ တြင္း ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္း ကို တားျမစ္ ရပါမယ္။ လူထူထပ္ ေသာ၊ အခိုး အေငြ႔ မ်ားေသာ၊ ဖံုမႈန္ ထူထပ္ ေသာ ေနရာ မ်ားကို ေ႐ွာင္႐ွား ရပါမယ္။ အေအး မိဖ်ား နာပါက လံုေလာက္ စြာ အနား ယူပါ။ ဆရာ၀န္ ညြန္ၾကား သည့္ေဆး ကို လိုက္နာ ေသာက္သံုး ပါ။ အာဟာရ ျပည့္၀ စြာစား သံုးပါ။ မၾကာ ခဏ လက္ေဆးပါ။ အစား အေသာက္ အသံုး အေဆာင္ ပစၥည္း မ်ား မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္းေ႐ွာင္ ၾကဥ္ပါ။ နာတာ ႐ွည္ ေလျပြန္ ေရာင္သူ မ်ားဟာ ေအးေသာ ရာသီ တြင္ ေႏြးေထြး စြာ ၀တ္ဆင္ ျခင္းျဖင့္ အေအး မမိ ေအာင္ ကာကြယ္ ေနထိုင္ပါ။ နမိုး နီးယား ကာကြယ္ ေဆး(Pneumonia Vaccine)၊ တုပ္ေကြး ကာကြယ္ ေဆး (Flu Vaccine) မ်ား ကို ထိုးႏွံ ထားပါ။ အစ ႐ွိသျဖင့္ ကာကြယ္ ေနထိုင္ သင့္ပါ ေၾကာင္း ေရးသား လိုက္ရ ပါတယ္.. အားလံုး အဆုတ္ ေရာဂါ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ၾကပါေစ...။



Reference;
http://www.medicinenet.com/bronchitis/article.htm
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (5)

အသည္းေရာင္အသား၀ါစီေရာဂါ (Hepatitis C Infection)

| Posted by Dr. Win Thein

အသည္းေရာင္စီပိုး

အသည္းေရာင္ စီ ေရာဂါ ဟာလည္း အသည္းေရာင္ ဘီ ေရာဂါ နည္းတူ ကူးစက္မႈ မ်ားေနဆဲ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္.. အသည္းေရာင္ စီပိုး ကို ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ က စတင္ ေတြ႔႐ွိ ခဲ့ျပီး ေအမဟုတ္ ဘီမဟုတ္ ပိုး (Non-A Non-B virus) ဟု ေခၚေ၀ၚ ခဲ့ပါတယ္.. ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ မွာ စီပိုး ဟု အမည္ ေျပာင္းလဲ အတည္ ျပဳခဲ့ ပါတယ္.. ကမာၻ တစ္၀ွမ္း လူဦးေရ သန္း ၂၇၀ မွ ၃၀၀ ခန္႔ ကူးစက္ ခံေနရ ေၾကာင္း ခန္႔မွန္း ထားပါတယ္.. အေမရိက တြင္ အသည္း အစား ထိုး လဲလွယ္ သူမ်ား ရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္း မွာ အသည္း ေရာင္စီပိုး ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္...


အသည္းေရာင္ စီ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးဟာ အသည္းေရာင္ ေအ၊ ဘီ ပိုးတို႔ နဲ႔ မတူဘဲ အုပ္စု ကဲြျပား ျခားနား ပါတယ္.. စီပိုး ဟာ Flaviviridae အုပ္စု ၀င္ျဖစ္ ျပီး RNA ဗိုင္းရပ္စ္ ျဖစ္ပါတယ္.. Flaviviridae အုပ္စု ၀င္ အျခား ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးမ်ား ကေတာ့ ေသြးလြန္ တုပ္ေကြး ျဖစ္ေစ တဲ့ဗိုင္းရပ္စ္ (Dengue virus) နဲ႔ Yellow Fever virus တို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. စီပိုး ရဲ႕ အေပၚယံ လႊာမွာ အင္ဇိုင္း နဲ႔ ပ႐ိုတိန္း ပါ၀င္ျပီး ၎တို႔ ဟာ ခႏၶာကိုယ္ ဆဲလ္ မ်ား (အထူး သျဖင့္ အသည္း ဆဲလ္) အတြင္းတြင္ ပြားမ်ား တတ္ၾက ပါတယ္.. စီပိုး တြင္ မ်ဳိးကြဲ (Genotype) (၆)မ်ဳိး ႐ိွျပီး ၁ မွ ၆ ထိ ေခၚေ၀ၚ သတ္မွတ္ ပါတယ္.. မ်ဳိးကြဲ မ်ား မတူညီ မႈေပၚ မူတည္ ျပီး ကုသ မႈေပ်ာက္ ကင္းႏိုင္ စြမ္းလည္း ကြာျခား တတ္ပါတယ္.. အေမရိက တြင္ အသည္းေရာင္ စီပိုး ကူးစက္ ခံရ သူမ်ားရဲ႕ ၈၀% ဟာ မ်ဳိးကြဲ ၁ (Genotype 1) ျဖစ္ျပီး က်န္ ၂၀% ကသာ အျခား မ်ဳိးကြဲ မ်ား ျဖစ္ၾက ပါတယ္.. အေ႐ွ႕ အလယ္ ပိုင္းန႔ဲ အာဖ ရိက ႏိုင္ငံ မ်ားမွာ ေတာ့ မ်ဳိးကြဲ ၄ (Genotype 4) အေတြ႔ မ်ားပါတယ္..


အသည္းေရာင္ စီပိုး ကူးစက္ ခံရ ပါက ဘီပိုး နဲ႔ မတူ တဲ့ အခ်က္ မွာ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံမႈ စနစ္ (Immune System) က စီပိုး ကင္းစင္ ေအာင္ မတိုက္ ထုတ္ႏိုင္ ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ စီပိုး ကူးစက္ ခံရ ျပီဆို ရင္ အားလံုး လိုလို နာတာ ႐ွည္ပိုး သယ္ေဆာင္ သူ ျဖစ္လာ ၾကပါတယ္.. လတ္တေလာ ကူးစက္ ခံရ သူမ်ား ရဲ႕ ၆၀% မွ ၇၀% ဟာ ေရာဂါ လကၡဏာ ျပသ မႈ မ႐ွိ ၾကပါဘူး.. အခ်ဳိ႕ မွာသာ တုပ္ေကြး ကဲ့သို႔ ဖ်ားနာ ကိုက္ခဲ ျခင္း၊ ႏံုးေခြ လာျခင္း၊ အစာ မစား ခ်င္ျခင္း၊ ဗိုက္နာ ျခင္း၊ အသား ၀ါလာျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္.. စီပိုး ကူးစက္ ခံရျပီး (၆)လ ေက်ာ္ပါက နာတာ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္သူ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ပါတယ္.. လတ္တေလာ သုေတ သနျပဳ ေတြ႔႐ွိ ခ်က္မ်ား အရ စီပိုး ကူးစက္ ခံရ ျပီး မကု သသူ နာ တာ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္ အသည္း ေရာင္ သူမ်ား၏ သံုးပံု တစ္ပံု ခန္႔မွာ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း အသည္း ေျခာက္ေရာ ဂါ ျဖစ္ပြား တတ္ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္.. ေနာက္ထပ္ သံုးပံု တစ္ပံု ကေတာ့ ႏွစ္ ၃၀ အတြင္း ျဖစ္ပြား တတ္ျပီး က်န္ သံုးပံု တစ္ပံု ကေတာ့ သူတို႔ သက္တမ္း တစ္ေလွ်ာက္ အသည္း ေျခာက္ေရာ ဂါ ျဖစ္ပြား ျခင္းမ႐ွိ ပဲ ေနထိုင္ ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္..




ကူးစက္ မႈအမ်ား ဆံုး နည္းလမ္း မွာ အဓိက ေသြးမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ ခံရ ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္.. ေရာဂါ ပိုးပါေသာ ေသြးသြင္း မိျခင္း၊ ေရာဂါပိုးပါေသာ မသန္႔႐ွင္း ေသာ ေဆးထိုး ျပြန္ ေဆးထိုး အပ္ သံုးျခင္း၊ ေသခ်ာ စြာ ပိုးသတ္ မႈ မ႐ွိေသာ ေဆးခန္း သံုး- ေဆး႐ံု သံုး ပစၥည္း မ်ား အသံုး ျပဳျခင္း (ဥပမာ- ေက်ာက္ကပ္ ေဆးစက္၊ သြားႏႈတ္ ကိရိယာ၊ .....)၊ ေရာဂါ ပိုးပါ ေသာ ကိရိယာ တို႔ျဖင့္ ေဆးမင္ ေၾကာင္ထိုး - ဓါတ္အပ္ စိုက္ျခင္း၊ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ မိခင္ မွ ကေလး သို႔ ကူးစက္ ျခင္းအစ ႐ွိသျဖင့္ ျဖစ္ပါတယ္.. လိင္ဆက္ ဆံျခင္း မွ ကူးစက္ မႈမွာ နည္းပါး ပါတယ္.. လိင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ တတ္ေသာ အျခား ေရာဂါ မ်ား (ဥပမာ- ဆစ္ဖလစ္၊ ဂႏို၊ ကလာ မိုင္ဒီးယား ...) ႐ွိ မွသာ ေသြးထြက္ ႏိုင္ေျခ ႐ွိတာ ေၾကာင့္ ကူးစက္ ႏိုင္ ပါတယ္..


ေရာဂါ စစ္ေဆး မႈ အေနျဖင့္ တြင္က်ယ္ စြာအသံုး ျပဳႏိုင္ သည့္နည္း မွာ စီပိုး အန္တီ ေဘာ္ဒီ (Anti-HCV) Rapid Test ျဖစ္ပါတယ္.. Anti-HCV (+) စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိ ျခင္းဟာ စီပိုး ၀င္ေရာက္ ဖူးျခင္းကို ျပသ တာျဖစ္ျပီး လတ္ တေလာ စီပိုး အေျခ အေန ကို မသိ ႏိုင္ပါ.. ဒါ့ေၾကာင့္ လတ္တေလာ စီပိုး အေျခ အေန ကို သိရန္ ေမာ္လီက်ဴလာ ႏူကလစ္ အက္စစ္ စစ္ေဆး ျခင္း (Molecular Nucleic Acid Testing) နည္းမ်ား ျဖစ္တဲ့ Polymerase Chain Reaction (PCR)၊ Transcription Mediated Amplification (TMA)၊ branch DNA (b-DNA) စသည့္ နည္းမ်ား ဟာ စီပိုး လတ္တေလာ ႐ွိေန ေၾကာင္း ျပသ ႐ံုသာ မက ပိုးေကာင္ေရ (HCV viral load) ကိုပါ သိ႐ွိ ႏိုင္ပါတယ္.. ပိုးေကာင္ေရ စစ္ေဆး ျခင္းဟာ ေဆးကုသ ရာမွာ လည္း ထိေရာက္မႈ ႐ွိမ႐ွိ စစ္ေဆး ရာမွာ အသံုး ၀င္ပါတယ္..


ေရာဂါ ကုသမႈ အေနျဖင့္ Pegylated Interferon alpha (PEGASYSTM, PEG-IntronTM) ထိုးေဆး ကို တစ္ပတ္ တစ္ၾကိမ္၊ Ribavirin ကို ေန႔စဥ္ ေသာက္ေဆး အေနျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိး တြဲ ကုသ ႏိုင္ပါတယ္.. ေဆးကု သျခင္းရဲ႕ ေနာက္ ဆက္တဲြ ေဆးဒဏ္ မ်ားကေတာ့ ႐ိုးတြင္း ခ်ဥ္ဆီ (Bone Marrow) မွ ေသြးနီဥ ေသြးျဖဴဥ ထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္း ေစျခင္း ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးကု ေနစဥ္ ကာလ အတြင္း ေသြးနီဥ ေသြးျဖဴဥ အေျခ အေန မ်ားကို အျမဲ စစ္ေဆး ေနရျပီး လိုအပ္တဲ့ ေဆး၀ါး မ်ားကို ထိုးႏွံ ေပးေန ရပါတယ္.. စီပိုး မ်ဳိးကြဲ ေပၚ မူတည္ ျပီး ကုသမႈ အခ်ိန္ ကာလ လည္း ၂၄ ပတ္ (သို႔) ၄၈ ပတ္ ကုသရ ပါတယ္.. ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္စြမ္း အေနနဲ႔ မ်ဳိးကြဲ ၂ နဲ႔ ၃ (Genotype 2 & 3) ကို (၂၄) ပတ္ ၾကာ ကုသ ပါက ၇၅% ၊ မ်ဳိးကြဲ ၁ (Genotype 1) ကို (၄၈) ပတ္ၾကာ ကုသ ပါက ၅၀%၊ မ်ဳိးကြဲ ၄ (Genotype 4) ကို (၄၈) ပတ္ၾကာ ကုသ ပါက ၆၅% အသီးသီး ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္.. မ်ဳိးကြဲ ၆ (Genotype 6) အတြက္ လည္း မ်ဳိးကြဲ ၁ ကုထံုး အတိုင္း (၄၈) ပတ္ ၾကာ ကုသ ျပီး အခ်ဳိ႕ သမားေတာ္ မ်ားမွာ (၂၄) ပတ္ ကုထံုး ျဖင့္ ကုသျပီး ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္စြမ္း ႐ွိမ႐ွိ အေျဖ ႐ွာေန ဆဲျဖစ္ ပါတယ္.. အားလံုး ကိုျခံဳ ျပီး ေျပာရ ရင္ ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္စြမ္း ဟာ ၅၁% ႐ွိပါတယ္.. ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္စြမ္း ဟာ အေျခ အေန အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပၚ မူတည္ ပါတယ္.. စီပိုး မ်ဳိးကြဲ အမ်ဳိး အစား၊ ပိုးေကာင္ေရ၊ အသည္း ဆဲလ္ ထိခိုက္ မႈ အေျခ အေန၊ လတ္တ ေလာ ပိုး၀င္ျပီး ကုသ ျခင္းနဲ႔ ပိုး၀င္ ျပီး အခ်ိန္ ၾကာမွ ကုသျခင္း ကြာျခားခ်က္ အေျခ အေန၊ လိင္ ကြာျခားျခင္း၊ အသက္ အ႐ြယ္ ကြာျခား ခ်က္၊ အသည္း ထိခိုက္ျခင္း ျဖစ္ေစ တဲ့ အျပဳ အမူ အေန အထိုင္ စသည့္ အခ်က္မ်ား ေပၚ မူတည္ ပါတယ္..


ေရာဂါ ကာကြယ္ ျခင္းအေန နဲ႔ မလို အပ္ပဲ ေသြး သြင္းမႈ မခံယူပဲ မျဖစ္ မေန လိုအပ္ ပါက ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆး ရန္၊ ေဆးထိုး ပိုက္ ေဆးထိုး အပ္မ်ား ကို မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္း မျပဳရန္၊ မသန္႔႐ွင္းေသာ ကိရိယာ မ်ားျဖင့္ ေဆးမင္ ေၾကာင္ထိုး ျခင္း ဓါတ္အပ္ စိုက္ျခင္း မျပဳ လုပ္ရန္၊ ေဆး၀န္ ထမ္းမ်ား အေနျဖင့္ မေတာ္ တဆ ထိခိုက္ မႈျဖစ္ေစ မည့္ အျပဳ အမူ မ်ဳိး ေရွာင္ၾကဥ္ ရန္ နဲ႔ ကာကြယ္ ထားရန္၊ လိင္ဆက္ ဆံရာ တြင္ အကာ အကြယ္ ကြန္ဒံုး အသံုး ျပဳရန္၊ သြားတိုက္တံ မုတ္ဆိတ္ ရိပ္ဓါး လက္သည္း ညွပ္ မ်ားကို မွ်ေ၀ သံုးစြဲ ျခင္း မျပဳရန္ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. တစ္လင္ တစ္မယား အိမ္ေထာင္ ေရး ေစာင့္ထိန္း ေသာ စံုတဲြ မ်ား အေနျဖင့္ တစ္ဦးဦး တြင္ စီပိုး ႐ွိပါက တာ႐ွည္ စြာ ကြန္ဒံုး အသံုး ျပဳရန္ မလို အပ္ေၾကာင္း ေရာဂါ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး စင္တာ (CDC) မွ ထုတ္ျပန္ ထားပါတယ္.. သာမန္ လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္ ျခင္း၊ နမ္း႐ႈတ္ျခင္း၊ အတူ စားသံုး သြားလာ ေနထိုင္ ျခင္းတို႔ ျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ ႏိုင္ျခင္း မ႐ွိပါ.. စားေသာက္ ေနထိုင္မႈ ပံုစံ အားျဖင့္ အရက္ နဲ႔ အရက္ အုပ္စု ၀င္ (ဘီယာ၊ ထန္းရည္၊ ၀ိုင္) တို႔ဟာ အသည္း အမာ႐ြတ္ ထင္ျခင္း အသည္း ေျခာက္ျခင္း ျဖစ္လြယ္ သျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ ရပါမယ္.. သံဓါတ္ မ်ားေသာ အားေဆး၊ သံဓါတ္ မ်ားေသာ အစား အစာ (နီေသာ အသား၊ အသည္း၊ ကလီစာ) မ်ားစြာ စားသံုး ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ ရပါမယ္.. ဗိုက္တာ မင္စီ ဟာ အူမွ သံဓါတ္ စုပ္ယူ မႈ မ်ားေစ သျဖင့္ မ်ားစြာ စားသံုး ျခင္းမွ ေ႐ွာင္ၾကဥ္ ရပါမယ္..


စီပိုး ကူးစက္ ခံရ သူဟာ အျခား ေအ ပိုး နဲ႔ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆး မ်ားကို ထိုးႏွံ ထားရ ပါမယ္.. ေရာဂါ ပိုး ႏွစ္မ်ဳိး ကူးစက္ ခံရ ပါက အသည္း ေျခာက္ျခင္း ပိုမို ဆိုး႐ြား ေစလို႔ ေနာက္ တစ္မ်ဳိး မကူးစက္ ေစရန္ ကာကြယ္ ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ အသည္း ေရာင္စီ ေရာဂါ ပိုး ကူးစက္ ခံရ ပါက တတ္ကၽြမ္း ေသာ ဆရာ၀န္ မ်ားနဲ႔ တိုင္ပင္ ကုသ ျပီး လိုက္နာ ေနထိုင္ စရာ မ်ားကို ဂ႐ု စိုက္လိုက္ နာေနထိုင္ သင့္ပါ ေၾကာင္း ေရးသား လိုက္ရ ပါတယ္.. အာလံုး အသည္း ေရာဂါ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ျပီး က်န္းမာ ႐ႊင္လန္း ႏိုင္ပါေစ...။



References;
http://www.medicinenet.com/hepatitis_c/article.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Hepatitis_C
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (11)

မ်က္စိေရတိမ္ ေရာဂါ (Glaucoma)

| Posted by Dr. Win Thein







မ်က္စိ ေရတိမ္ ေရာဂါ ဟာ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ (Optic Nerve) ကို ထိခိုက္ ေစတဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ျပီး ျပန္လည္ ကုသ မရႏိုင္ ေတာ့တဲ့ မ်က္စိ ကြယ္ျခင္း (Irreversible Blindness) ရဲ႕ အေၾကာင္း တစ္ရပ္ လည္း ျဖစ္ပါတယ္... ကမာၻ တစ္၀ွမ္း မွာ ေရတိမ္ ေရာဂါ ေၾကာင့္ မ်က္စိ ႏွစ္ဖက္ လံုး ကြယ္သူ ေပါင္း ၆သန္း ခန္႔ ႐ွိေန ပါတယ္... အေမရိက ရဲ႕ စစ္တမ္း တစ္ရပ္ မွာေတာ့ အေမရိက မွာ လူဦးေရ ၃သန္း ခန္႔ ေရတိမ္ ေရာဂါ ခံစား ေနရျပီး အဲဒီ ထဲက တစ္၀က္ ေလာက္ဟာ မိမိမွာ ေရတိမ္ ေရာဂါ ႐ွိမွန္း မသိသူ မ်ား ျဖစ္ၾက ပါတယ္... အေၾကာင္းမွာ ျဖစ္စ တြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ မသိသာ ျခင္း၊ မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာတာ ကို ေရတိမ္ ေရာဂါ ေၾကာင့္ ဟု မသိ ျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္...


မ်က္လံုး တြင္း႐ွိ ေရဖိအား (Intraocular Pressure) အေၾကာင္း ပထမ အေနနဲ႔ ေျပာျပ ခ်င္ပါတယ္... မ်က္လံုး တြင္း ေရဖိအား ဟာ ပံုမွန္ အားျဖင့္ ၈ မွ ၂၂ မီလီမီတာ မာက်ဴရီ (8 to 22 mmHg) ၾကားမွာ ႐ွိပါတယ္.. ေရဖိအား နည္းရင္ မ်က္လံုး ေပ်ာ့သြား ျပီး ေရဖိအား မ်ားလာ ရင္ မ်က္လံုး မာေက်ာ လာ ပါတယ္.. မ်က္လံုး တြင္း အရည္ (Aqueous Humor) မ်ားကို မ်က္၀န္း (Iris) အေနာက္ဖက္ နဲ႔ မ်က္စိ မွန္ဘီလူး (Lens) ေဘး႐ွိ စီလီယာရီ ေဘာ္ဒီ (Ciliary body) မ်ားက ထုတ္လုပ္ ေပးပါတယ္... အဲဒီ ကေန သူငယ္အိမ္ (Pupil) ကို ျဖတ္ကာ မ်က္စိ ေ႐ွ႕ပိုင္း ႐ွိ အစိတ္ အပိုင္း မ်ား အာဟာရ အတြက္ ျဖည့္ဆည္း ေပးျပီး မ်က္ၾကည္လႊာ (Cornea) နဲ႔ မ်က္၀န္း ၾကားေထာင့္ လမ္းေၾကာင္း (Trabecular Mechwork) မွတစ္ဆင့္ စီးဆင္း ထြက္ သြားပါတယ္.. အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္း ပိတ္သြား ျခင္း၊ဒါမွ မဟုတ္ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈမ်ား ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ မ်က္လံုး တြင္း ေရဖိအား ျမင့္တက္ လာျပီး ေရတိမ္ ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ား ျဖစ္ေပၚ လာပါတယ္... မည္သည့္ အတြက္ ေၾကာင့္ ေရတိမ္ ေရာဂါ ျဖစ္ရသည္ ကိုမူ ယခုထိ ႐ွင္း႐ွင္း လင္းလင္း မသိ ရေသးပါ.. ဒါေပမယ့္ မ်ဳိး႐ိုး လိုက္ျပီး ျဖစ္တတ္ ေၾကာင္း၊ အေနာက္ ႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ လူမည္း မ်ား၌ အျဖစ္ မ်ားေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္...


ေရတိမ္ ေရာဂါ အဓိက အားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိး ႐ွိပါတယ္...

  1. ေထာင့္က်ယ္ ေရတိမ္ (Open-Angle Glaucoma)
  2. ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ (Closed-Angle Glaucoma)
တို႔ ျဖစ္ပါတယ္...

>



ေထာင့္က်ယ္ ေရတိမ္ ဟာ အျဖစ္ မ်ားဆံုး အမ်ဳိး အစား ျဖစ္ျပီး ျဖစ္စမွာ လကၡဏာ မျပသ ဘဲ အခ်ိန္ အေတာ္ ၾကာမွသာ လကၡဏာ မ်ား ျပလာ ပါတယ္... အရည္ စီးထြက္ ရာ လမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို႔ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ ရျပီး မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာျခင္း၊ အျမင္ အာ႐ံု က်ဥ္းေျမာင္း လာျခင္း စတဲ့ လကၡဏာ မ်ား ျပသ လာပါတယ္... ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ ကေတာ့ ႐ုတ္တရက္ လကၡဏာ မ်ား ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ ျပီး မ်က္လံုး နီရဲ လာျခင္း၊ မ်က္စိ ကိုက္လာ ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ ပ်ဳိ႕အန္ တတ္ျခင္း၊ အျမင္ မႈန္၀ါး ျပီး အလင္းေရာင္ ၾကည့္တဲ့ အခါ ေဘးမွာ အလင္း ကြင္း (Halo) မ်ား ျမင္ရ ျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္... ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ ဟာ မ်က္၀န္း နဲ႔ အရည္ စီးထြက္ ရာလမ္း ေၾကာင္း တို႔ ထိကပ္ ပိတ္ဆို႔ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာရ ပါတယ္.. အဆိုပါ ေရတိမ္ ေရာဂါ မ်ားကို အခ်ိန္မီ ကုသမႈ မခံယူ ပါက ေရဖိအား မ်ားသည့္ ဒဏ္ေၾကာင့္ ျမင္လႊာ (Retina) ႐ွိ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ (Optic Nerve) ထိခိုက္ ခ်ဳိင့္၀င္ သြားျပီး လံုး၀ မ်က္လံုး ကြယ္သြားျခင္း (Permanent Blindness) ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္..


မ်က္စိ ေရတိမ္ ႐ွိမ႐ွိ စမ္းသပ္ ရန္ မ်က္စိ အထူးကု ဆရာ၀န္ မွသာ စစ္ေဆး ဆံုးျဖတ္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္.. မ်က္လံုးတြင္း ေရဖိအား တိုင္း ကိရိယာ (Tonometry) ျဖင့္ တိုင္းတာျခင္း၊ မ်က္စိ စစ္ေဆး ကိရိယာ (Ophthalmoscope) ျဖင့္ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ အေျခ အေန၊ မ်က္လံုး တြင္း အေျခ အေန မ်ားကို စစ္ေဆးျခင္း၊ ျမင္ကြင္း စစ္ေဆး ျခင္း (Visual Field Testing) တို႔ျဖင့္ ျပလုပ္ ကာ ေရတိမ္ ႐ွိမ႐ွိ စစ္ေဆး ႏိုင္ပါတယ္...


ကုသမႈ အေန ျဖင့္ ေသာက္ေဆး၊ မ်က္စဥ္း ခပ္ေဆး၊ ခြဲစိတ္ ကုသ ျခင္းနည္း တို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္.. Beta blockers (timolol, levobunolol, metipramolol) စသည့္ မ်က္စဥ္း ေဆး မ်ားမွာ စီလီ ယာရီ ေဘာ္ဒီ မွ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈကို ေလွ်ာ့ခ် ေပးျပီး မ်က္လံုးတြင္း ေရဖိ အား ေလ်ာ့က် ေစပါတယ္.. Adrenergic agonists (Beta2 agonists) အုပ္စု ေဆးမ်ား ျဖစ္တဲ့ (Brimonidine, Apraclonidine, Dipivefrin) ကေတာ့ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈ က်ဆင္း ေစတဲ့ အျပင္ အရည္ စီးထြက္ မႈကို လည္း ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္.. Prostaglandin analogs (Latanoprost, Travoprost, Brimatoprost) မ်က္စဥ္း ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ စီးထြက္ မႈကို ျဖစ္ ေစတဲ့ ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါတယ္.. Carbonic Anhydrase Inhibitors (Acetazolamide, Methazolamide) ေသာက္ ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈကို ေလ်ာ့က် ေစပါတယ္.. Parasympathomimetics (Pilocarpine, Echothiophate) စတဲ့ မ်က္စဥ္း ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ စီးထြက္ မႈကို ျဖစ္ေစ ျပီး မ်က္စိ သူငယ္ အိမ္ကို လည္း က်ဥ္းေစလုိ႔ အရင္က တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ သံုးေပ မယ့္ အခု ေတာ့ အသံုး နည္းလာ ပါတယ္.. ၎ မ်က္စဥ္း ဟာ တစ္ေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ခပ္ေပး ရျခင္း ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး မ်ားတာ ေၾကာင့္ အသံုး နည္းလာ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္..


ခြဲစိတ္ ကုသ မႈ အေန ျဖင့္ ႐ိုး႐ိုး ခြဲစိတ္ ျခင္း (Trabeculectomy, Viscocanalostomy)၊ ေလဆာ ေရာင္ျခည္ ျဖင့္ ခြဲစိတ္ နည္းမ်ား (Laser Iridotomy, Laser Trabeculoplasty, Laser Cilioablation) တို႔ျဖင့္ အရည္ စီးထြက္ မႈ ပြင့္ေအာင္ ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ မ်က္စိ ေရတိမ္ ေရာဂါ ကို ေပါ့ေပါ့ တန္တန္ မထား သင့္ပဲ ဂ႐ုစိုက္ ေနထိုင္ ျခင္း၊ မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာပါက မ်က္မွန္ လုပ္ရန္ အတြက္ တစ္ခု တည္းကိုသာ အာ႐ံု မထားဘဲ တတ္ကၽြမ္း ေသာ မ်က္စိ အထူးကု ဆရာ၀န္ နဲ႔ စနစ္ တက် စစ္ေဆး ကုသ မႈ ခံယူ သင့္ပါ ေၾကာင္း သတိ ေပးေရး သား လိုက္ရ ပါတယ္.. အားလံုး မ်က္စိ ေရာဂါ နဲ႔ ေဘးဘယာ အေပါင္း မွကင္း ေ၀းႏိုင္ ပါေစ...


ေရတိမ္ေရာဂါ ေၾကာင့္ အျမင္ေ၀၀ါး ေလ်ာ့နည္းလာပံု







References;
http://www.medicinenet.com/glaucoma/article.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Glaucoma
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (3)

အမ်ဳိးသမီးမ်ား ေသြးဆံုးျခင္း (Menopause in women)

| Posted by Dr. Win Thein



အမ်ဳိး သမီးမ်ား ေသြးဆံုး ျခင္း (Menopause) ဆို သည္မွာ ပံုမွန္ ရာသီေသြး အနည္းဆံုး (၁) ႏွစ္ထိ ရပ္ဆိုင္း သြားျခင္း ကို ေခၚဆို ပါတယ္... မ်ားေသာ အားျဖင့္ ေသြးဆံုး ျခင္းဟာ အသက္ ၄၅ မွ ၅၅ ႏွစ္ အတြင္း ျဖစ္ေပၚ ေလ့ ႐ွိျပီး ပ်မ္းမွ် အားျဖင့္ ၅၁ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္.. အခ်ဳိ႕ အမ်ဳိး သမီး မ်ားတြင္္ ေစာ၍ ျဖစ္ေပၚ တတ္ျပီး အခ်ဳိ႕မွာ ေနာက္က် တတ္ ပါတယ္... အၾကမ္း ဖ်င္း ဆိုရ ပါက မိခင္၏ ေသြးဆံုး ခ်ိန္ နဲ႔လည္း တူညီ တတ္ ပါတယ္...


ေသြးဆံုး ျခင္းဟာ ေရာဂါ တစ္ခု မဟုတ္ပဲ အမ်ဳိး သမီးတိုင္း အခ်ိန္တန္ လွ်င္ ၾကံဳေတြ႔ ရမယ့္ ခႏၶာ ကိုယ္ရဲ႕ ဇီ၀ ကမၼ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္စဥ္ တစ္ရပ္သာ ျဖစ္ပါတယ္... ေသြးဆံုး လွ်င္ ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း ႐ွိ မ်ုဳိးဥအိမ္ (Ovaries) လုပ္ငန္း မ်ား လံုး၀ ရပ္ဆိုင္း သြားျခင္း ပဲျဖစ္ ပါတယ္... အမ်ဳိး သမီးမ်ား ႐ွိ မ်ဳိးဥ အိမ္ဟာ သားအိမ္ ၏ ေဘးတစ္ဖက္ တစ္ခ်က္ စီမွာ ႐ွိျပီး အ႐ြယ္ နဲ႔ ပံုသ႑ာန္ မွာ မက္မြန္ သီး ႏွင့္ ဆင္တူ ပါတယ္... မ်ဳိးဥ အိမ္မွ လစဥ္ မမ်ဳိးဥ (ova) ထုတ္လုပ္ ေပးျပီး မ,ေဟာ္မုန္း အီစထ ႐ိုဂ်င္ (Estrogen) ကို ပံုမွန္ ထုတ္ေပး ပါတယ္... အီစထ ႐ိုဂ်င္ ေဟာ္မုန္း ဟာ အမ်ဳိး သမီးမ်ား အတြက္ အေရး ပါတဲ့ ေဟာ္မုန္း တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ျပီး အမ်ဳိး သမီး သဘာ၀ အခ်ဳိး အစား၊ လစဥ္ ရာသီေသြး ျဖစ္စဥ္၊ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ျခင္း တို႔တြင္ အီစထ ႐ိုဂ်င္ က ထိန္းခ်ဳပ္ လုပ္ေဆာင္ ေပးပါတယ္... ဒါ့ျပင္ အီစထ ႐ိုဂ်င္ က အ႐ိုးကို ပါးလႊာ ျခင္း မ႐ွိ ေအာင္လည္း ကာကြယ္ ေပး ပါတယ္...


ေရာဂါ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိး ေၾကာင့္ မ်ဳိးဥအိမ္ ႏွစ္ခု လံုး ျဖတ္ထုတ္ လိုက္ရ ပါက လည္း ခဲြစိတ္ မႈေၾကာင့္ ေသြးဆံုး ျခင္း (Surgical Menopause) ျဖစ္ ေပၚေစ ပါတယ္.. လူအမ်ား ထင္မွတ္ မွားတဲ့ အေၾကာင္း တစ္ခု ကေတာ့ ေရာဂါ အေျခ အေန တစ္ခုခု ေၾကာင့္ သားအိမ္ ထုတ္ရ လွ်င္ ေသြးဆံုး ျပီဟု ယူဆ ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္... အမွန္မွာ သားအိမ္ ခ်ည္း သက္သက္ ထုတ္ရျပီး မ်ဳိးဥ အိမ္ က်န္႐ွိ ေနလွ်င္ ေသြးဆံုး ျခင္း ျဖစ္စဥ္ မေရာက္ ႐ွိပဲ ရာသီ ေသြး မေပၚတာ ပဲ႐ွိ ပါတယ္... မ်ဳိးဥ အိမ္မွ အီစ ထ႐ိုဂ်င္ ကို ဆက္လက္ ထုတ္ေပး ေနလို႔ ေသြးဆံုး ျခင္း လကၡဏာ မ်ား မခံ စားရပါ...




ေသြးဆံုး လွ်င္ ေပၚေပါက္ လာမယ့္ လကၡဏာ မ်ားမွာ

  • မ်က္ႏွာ နဲ႔ ခႏၶာ ကိုယ္ တစ္ခု လံုး ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္းမႈ (Hot Flash) ျဖစ္ေပၚ ျခင္း
    • ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း မႈဟာ ခႏၶာ ကိုယ္ တစ္ခုလံုး အထူး သျဖင့္ ေခါင္းနဲ႔ ရင္ဘတ္ မွာ သိသိသာသာ ျဖစ္ေပၚ တတ္ျပီး စကၠန္႔ ၃၀ မွ မိနစ္ အတန္ ၾကာထိ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္... ျပီးရင္ ေခၽြးထြက္ လာတတ္ ပါတယ္... ဒီလို ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း ျဖစ္မႈ ဟာ အမ်ဳိး သမီး မ်ားရဲ႕ ၄၀ % ျဖစ္ေပၚ တတ္ျပီး ျဖစ္ပြားသူ အားလံုး ရဲ႕ ၈၀% ဟာ ၅ႏွစ္ ၾကာထိ ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္... ၁၀% ခန္႔ အမ်ဳိး သမီးမ်ား ကသာ ၁၀ႏွစ္ထိ ဒီလို လကၡဏာ ႐ွိေန တတ္ပါတယ္... ဒီလို ျဖစ္ရတာကို တိတိ က်က် မသိ ေသးေပမယ့္ ခႏၶာ ကိုယ္မွ အီစထ ႐ိုဂ်င္ ထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္း ျခင္းေၾကာင့္ ေသြးတြင္း ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ဇီ၀ဓာတု အနည္း အမ်ား မတည္ ျငိမ္မႈ (Hormonal and Biochemical Fluctuations) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္...
  • ညပိုင္း ေခၽြးထြက္ မႈမ်ား လာျခင္း (Night Sweats)
    • ေသြးဆံုး ျပီးသူ မ်ားတြင္ ညပိုင္း ေခၽြးထြက္ ျခင္း ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္.. ေခၽြးထြက္ မ်ားတာ ေၾကာင့္ အိပ္ယာမွ ႐ုတ္တရက္ ႏိုးလာ တတ္ျပီး ျပန္အိပ္ ေပ်ာ္ရန္ ခက္ခဲ တတ္ပါတယ္... ေနာက္ေန႔ ေန႔လည္ ဖက္တြင္ ေမာပန္း ႏြမ္းနယ္ တတ္ပါတယ္...
  • ေယာနိ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ေျပာင္းလဲ မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚျခင္း
    • ေသြးဆံုး ျပီးေနာက္ ေယာနိ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ နံရံ တစ္သွ်ဴး မ်ား ပါးလႊာ ေျခာက္ေသြ႔ လာျပီး လိင္ ဆက္ဆံ ရာတြင္ အဆင္ မေျပ နာက်င္မႈ၊ ေယာနိ လမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္မႈ လြယ္ကူ လာျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္...
  • ဆီးလမ္း ေၾကာင္းတစ္ ေလွ်ာက္ ေျပာင္းလဲ မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚျခင္း
    • ဆီး လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ တြင္လည္း နံရံ တစ္သွ်ဴး မ်ား ပါးလႊာ ေျခာက္ေသြ႔ လာျပီး ဆီးလမ္း ေၾကာင္း ပိုး၀င္ လြယ္ျခင္း၊ ဆီးမထိန္း ႏိုင္ျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္...
  • စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ
    • အမ်ဳိး သမီး အမ်ားစု မွာ ေသြးဆံုး ျပီးေနာက္ စိတ္တို စိတ္ဆတ္ လြယ္ျခင္း၊ စိတ္အလို မက်မႈ မ်ားလာျခင္း၊ ေမာပန္း ႏံုးေခြ လာျခင္း၊ မွတ္ဥာဏ္ ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္း မႈျဖစ္ လာျခင္း စတဲ့ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲ မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ ပါတယ္.. ဒီလို ျဖစ္ရ တာဟာ ေဟာ္မုန္း ေျပာင္းလဲ မႈေၾကာင့္ ဆိုျပီး တိတိ က်က် ေျပာရ ခက္ပါတယ္... ေသြးဆံုး တာဟာ ဘ၀ မွာ ေျပာင္းလဲ မႈတစ္ ခုအျဖစ္ ယူဆလို႔ စိုးရိမ္ ပူပန္ျပီး စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲ မႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ ေၾကာင္း ေျပာဆို ထားပါတယ္...
    • ေသြးဆံုး ျပီးပါက အီစထ ႐ိုဂ်င္ ေလ်ာ့က် မႈေၾကာင့္ အ႐ိုးပြ ျခင္း (Osteoporosis) လည္း တျဖည္းျဖည္း ျဖစ္ေပၚ လာပါတယ္... အ႐ိုးပြ ျခင္းဟာ ျပင္ပ ေရာဂါ လကၡဏာ မျပသ ပဲ သာမန္ ထိခိုက္ မႈနဲ႔ပင္ အ႐ိုး က်ဳိးလြယ္ ႏိုင္ေသာ အေျခ အေန ႐ွိပါတယ္...


ေသြးဆံုး လကၡဏာ ခံစား ရမႈ မ်ားကို သက္သာ ေစရန္ ကုသမႈ နည္းလမ္း အမ်ဳိးမ်ဳိး တို႔ျဖင့္ သံုးစြဲ ရာမွ ၎ တို႔၏ အက်ဳိး အျပစ္ မ်ားကို ေဖာ္ျပ ေပးပါမယ္... ေဟာ္မုန္း အစား ထိုးကု သျခင္း (Hormone Replacement Therapy) နည္းလမ္း ဟာ ေသြးဆံုး လကၡဏာ မ်ား အလြန္ ပင္ သက္သာ ေကာင္းမြန္ တဲ့ အတြက္ အရင္ က က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ သံုးစြဲ ခဲ့ပါတယ္... အီစထ ႐ိုဂ်င္ တစ္မ်ဳိး တည္း ပါတဲ့ ကုသနည္း၊ အီစထ ရိုဂ်င္ နဲ႔ ပ႐ို ဂ်က္စ ထ႐ုန္း (Progesterone) ႏွစ္မ်ဳိး ပါတဲ့ ကုသနည္း ဆိုျပီး သံုးစဲြ ၾကပါတယ္... သံုးစဲြ သူ မ်ားစြာ ကို အခ်ိန္ ယူ ေလ့လာ ၾကည့္တဲ့ အခါ အီစထ ႐ိုဂ်င္ တစ္မ်ဳိး တည္း ပါတဲ့ ကုသ နည္း ကို သံုးစဲြ သူမ်ား ဟာ မသံုး စဲြသူ မ်ားထက္ ေလျဖတ္ ျခင္း နဲ႔ သားအိမ္ မထုတ္ ပဲ ႐ွိေန သူမ်ား မွာ သားအိမ္ ကင္ဆာ (Endometrial Carcinoma) ပိုမို ျဖစ္ပြား မႈ႐ွိ ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါ တယ္... အီစထ ရိုဂ်င္ နဲ႔ ပ႐ို ဂ်က္စ ထ႐ုန္း ႏွစ္မ်ဳိး ပါတဲ့ ကုသနည္း သံုးစဲြ သူမ်ား မွာေတာ့ ႏွလံုး ေရာဂါ၊ ေလျဖတ္ ေရာဂါ နဲ႔ ရင္သား ကင္ဆာ ျဖစ္ပြား မႈမ်ား ေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္း ကုသ မႈ ခံယူ သူမ်ား အေန ျဖင့္ မခံ ယူမီ ေဆးစစ္ ေဆးမႈ ကို ေသခ်ာ စြာ ျပဳလုပ္ ရန္ လိုအပ္ ျပီး ေဆး ပမာ ဏ ကိုလည္း အနည္း ဆံုး နဲ႔ အခ်ိန္ အနည္း ဆံုး သံုးစဲြ သင့္ ပါတယ္...


သေႏၶ တားေဆး ကဒ္ မ်ားကို လည္း ေသြးမ ဆံုးမီ ေသြးဆင္း မမွန္ မႈန႔ဲ ေသြးဆံုး လကၡ ဏာမ်ား သက္သာ ေစရန္ အတြက္ သံုးစဲြ ၾကပါ တယ္... ေဆးကဒ္ သံုးျခင္း ျဖင့္ ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း မႈ ေသြးဆံုး လကၡ ဏာကို သက္သာ ေစသလို သေႏၶ ကိုလည္း တားျပီး ျဖစ္ေစ ပါတယ္... အခု ေနာက္ပိုင္း မွာေတာ့ ေယာနိ တြင္းသို႔ အီစထ ႐ိုဂ်င္ ေဆးကြင္း၊ ေဆးျပား နဲ႔ လိမ္းေဆး တို႔ကို တိုက္႐ိုက္ ထည့္သြင္း သုတ္လိမ္း သံုးစဲြ ၾကပါတယ္...


ေနာက္ တစ္မ်ဳိး ကေတာ့ ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း ႐ွိ အီစထ ႐ိုဂ်င္ နဲ႔ ဓာတု ဖြဲ႔စည္း ပံု၊ အာနိ သင္ပါ တူညီ ျပီး အပင္ မ်ားတြင္ ေတြ႔ရ တဲ့ ဖိုင္တို အီစထ ႐ိုဂ်င္ (Phytoestrogens) မ်ားပင္ ျဖစ္ပါတယ္... ဒါေပမယ့္ အီစထ ႐ိုဂ်င္ အာနိ သင္ခ်င္း ႏိႈင္းယွဥ္ ပါက လြန္စြာ နည္းပါး ပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ ရင္သား ကင္ဆာ ခံစား ရသူ မ်ား၊ အီစထ ႐ိုဂ်င္ သံုးစဲြ ရန္ မသင့္ ေတာ္သူ မ်ား သဘာ၀ ဖိုင္တို အီစထ ႐ိုဂ်င္ ပါ၀င္ တဲ့ အစား အစာ မ်ားကို စားသံုး ျခင္းျဖင့္ ေသြးဆံုး လကၡဏာ မ်ားကို သက္သာ ေစႏိုင္ ပါတယ္... ဖိုင္တို အီစထ ႐ိုဂ်င္ ပါ၀င္ တဲ့ အစား အစာ မ်ားက ေတာ့ ပဲပုတ္၊ ကုလားပဲ၊ ပဲနီေလး အစ ႐ွိသျဖင့္ ျဖစ္ပါတယ္... လကၡဏာ မ်ားကို မ်ားစြာ မသက္သာ ေစေသာ္လည္း ဗိုက္တာ မင္အီး တစ္ေန႔ ၄၀၀ ယူနစ္ ထက္ မပို ေစပဲ သံုးစြဲ ႏိုင္ပါတယ္...


အျခား ေဆး၀ါး မ်ားျဖစ္တဲ့ စိတ္က် ေရာဂါ ကု ေဆး၀ါး Antidepressants (SSRIs) မ်ား ဟာလည္း ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း ျဖစ္ပြား မႈကို အမ်ဳိး သမီး ၆၀ % ခန္႔တြင္ သက္သာ မႈ႐ွိ ေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္... ၎ ေဆးမ်ား မွာ Citalopram (Celexa, Citopam), Venlafaxine (Effexor), Fluoxetine (Prozac), Paroxetine (Paxil) စသည့္ ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါတယ္... Anti-seizure drug {Gabapentin (Gabantin, Neurontin)}, Anti-hypertensive drug {Clonidine (Catapres)} ေဆးမ်ား ဟာလည္း ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း မႈကို သက္သာ ေစလို႔ ဆရာ၀န္ ရဲ႕ ၾကီးၾကပ္ ညႊန္ၾကား မႈနဲ႔ သံုးစဲြ ႏိုင္ပါတယ္... ေဆးဖက္ ၀င္ အပင္ မ်ားမွ ေဖာ္စပ္ ထားတဲ့ Black Cohosh ေဆး၀ါး ကိုလည္း ဥေရာပ နဲ႔ အေမရိက တြင္ လူၾကိဳက္ မ်ား သံုးစဲြ လ်က္ ႐ွိျပီး ပူေႏြး ႐ွိန္းဖိန္း မႈကို သက္သာ ေစပါတယ္...


ေသြးဆံုး ျပီလွ်င္ အ႐ိုး ပါးလႊာ မႈ ျဖစ္ပြား လာသျဖင့္ ကယ္လ္ စီယမ္၊ ဗိုက္တာ မင္ဒီ ပါတဲ့ အစား အစာ မ်ား စားသံုး ရပါမယ္.. အစာ တြင္ ၎ ဓာတ္မ်ား မလံု ေလာက္ ပါက ကယ္လ္ စီယမ္၊ ဗိုက္တာ မင္ဒီ ပါတဲ့ ေဆးကို သံုးစြဲ ႏိုင္ပါတယ္... အ႐ိုး ပါးလႊာ မႈ ေလ်ာ့နည္း ေစရန္ အ႐ိုး သန္မာ ေစရန္ Alendronate (Denfos), Risedronate (Actonel), Ibandronate (Boniva), Calcitonin (Calcimar), Teriparatide (Forteo) စသည့္ ေဆးမ်ား ကို ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကား သည့္ အတိုင္း သံုးစြဲ ႏိုင္ပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးဆံုး ခ်ိန္ ကာလ မွာ ေဆးလိပ္ ျဖတ္ျခင္း၊ အရက္ ေသာက္သံုး မႈ ေလွ်ာ့ခ် ျခင္း၊ ကိုယ္လက္ ေလ့က်င့္ ခန္း မွန္မွန္ ျပဳလုပ္ ျခင္း၊ အာဟာရ ျပည့္၀ ေအာင္ စားသံုး ျခင္း စသည့္ ေနထိုင္ စားသံုး မႈ ပံုစံ ျဖင့္ ေနသင့္ ေၾကာင္း ႏွင့္ ေသြးဆံုး လကၡဏာ သက္သာ ေစတဲ့ ေဆး၀ါး မ်ားကို ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကား တဲ့ အတိုင္း သံုးစြဲ သင့္ပါ ေၾကာင္း ေရးသား လိုက္ရ ပါတယ္... အားလံုး ရန္သူ မ်ဳိးငါးပါး နဲ႔ ေဘးဘယာ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ႏိုင္ပါေစ...။



References;
http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (7)

အသည္းေရာင္ အသား၀ါဘီေရာဂါ (Hepatitis B Infection)

| Posted by Dr. Win Thein

အသည္းေရာင္ဘီပိုး ေပါက္ပြားပံု

အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီေရာဂါ ဟာ လတ္တေလာ ကမာၻမွာ ကူးစက္မႈ ျမင့္မားေနဆဲ ေရာဂါတစ္ မ်ဳိးျဖစ္ ပါတယ္... အေမရိက ေရာဂါ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး စင္တာ ၏ခန္႔မွန္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ အရ ကမာၻ တစ္၀ွမ္း လူဦးေရ သန္း ၃၅၀ ခန္႔ အသည္းေရာင္ ဘီေရာဂါ ပိုးကူးစက္ ခံေနရျပီး ႏွစ္စဥ္ လူ ၆၂၀,၀၀၀ ခန္႔ ေသဆံုး ေနရေၾကာင္း ေျပာဆို ထားပါတယ္... အေမရိက တြင္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အတြင္း အသည္းေရာင္ ဘီကူးစက္ ခံရသူ လူနာသစ္ ၄၆,၀၀၀ ႐ွိပါတယ္... ယင္းသို႔ လတ္တေလာ ကူးစက္ခံ ရသူမ်ား ထဲတြင္ အသက္ ၂၅မွ ၄၄ ႏွစ္ အတြင္း ကူးစက္ခံ ျခင္းမွာ (3.1 cases per 100,000 population) အျမင့္မား ဆံုးျဖစ္ ပါတယ္.. အသက္ ၁၅ႏွစ္ ေအာက္ ကူးစက္ ခံရမႈ ႏႈန္းမွာ အနိမ့္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္ (0.02 per 100,000)... ၎အခ်က္ အလက္ မ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုး အဓိက ကူးစက္မႈမွာ လိင္ဆက္ ဆံျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး သံုးစဲြျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ႐ွိေသာေသြး ထိေတြ႔ ၀င္ေရာက္ျခင္း မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာ ေစပါတယ္... အသည္းေရာင္ ဘီ ကာကြယ္ ေဆးကို ကေလးမ်ား ပံုမွန္ ထိုးႏွံ ေပးျခင္း ကလည္း ငယ္႐ြယ္ သူမ်ား ကူးစက္ ခံရမႈ ေလ်ာ့နည္း ေစပါတယ္...


အသည္းေရာင္ ဘီ ေရာဂါပုိုး ဟာ ဒီအန္ေအ ဗိုင္းရပ္စ္ (DNA Virus) အမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္... အန္တီဂ်င္ (Antigen) ႏွစ္မ်ဳိး ႐ွိျပီး ဗိုင္းရပ္စ္ အတြင္းပိုင္း (Core )အင္တီဂ်င္ (HBcAg) နဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ အျပင္ပိုင္း (Surface) အင္တီဂ်င္ (HBsAg) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. အသည္းေရာင္ ဘီ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး ခႏၶာကိုယ္ တြင္းသို႔ ကူးစက္ ၀င္ေရာက္ လာပါက ခႏၶကိုယ္ ေရာဂါ ခုခံမႈ စနစ္ (Immune System) မွ တန္ျပန္ အင္တီ ေဘာ္ဒီ (Antibody) မ်ားထုတ္လုပ္ ပါတယ္.. Antibody to HBsAg (Anti-HBs), Antibody to HBcAg (Anti-HBc) မ်ားဟာ ခႏၶကိုယ္ မွ ထြက္႐ွိလာ တဲ့ အင္တီ ေဘာ္ဒီမ်ား ျဖစ္ပါတယ္.. အဲဒီ အင္တီဂ်င္၊ အင္တီ ေဘာ္ဒီ ေတြကို သိထား ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုး စစ္ေဆး ရာမွာ၎၊ ေရာဂါပိုး ၀င္ေရာက္မႈ အေျခ အေနကို ၎ စမ္းသပ္ရာမွာ အသံုး၀င္ ပါတယ္...


အသည္းေရာင္ ဘီေရာဂါပိုး ဟာ လူ႔ခႏၶာ ကိုယ္ရဲ႕ ေသြး၊ သုတ္ရည္၊ ေယာနိရည္၊ ႏို႔ရည္၊ တံေတြး တို႔မွာ ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ား ကေတာ့ ေရာဂါပိုး ႐ွိသူႏွင့္ လိင္တူ လိင္ကြဲ ဆက္ဆံျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ပါေသာ ေဆးထိုးအပ္ ေဆးထိုးျပြန္ ေဆးမင္ ေၾကာင္ထိုး ဓါတ္အပ္စိုက္ စသည္တို႔ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ပါေသာ ေသြးသြင္း မိျခင္း၊ ကိုယ္၀န္္ ေဆာင္ မိခင္မွ ကေလး သို႔ကူး စက္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ပါေသာ ေသြး (သို႔) တံေတြး ထိထားေသာ သြားတိုက္တံ မုတ္ဆိတ္ ရိပ္ဓား သံုးစြဲျခင္း တို႔ ျဖစ္ပါတယ္...




လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ ဘီပိုး၀င္ လကၡဏာ မ်ားမွာ ေရာဂါ ပိုး၀င္ေရာက္ျပီး ၁လမွ ၄လ အတြင္း ျဖစ္ေပၚ ေလ့႐ွိ ပါတယ္... အသည္းေရာင္ ဘီပိုး ဟာ အသည္းကို တိုက္႐ိုက္ ထိခိုက္ ေရာင္ရမ္း ေစတာ မဟုတ္ဘဲ ခႏၶာကိုယ္ ေရာဂါ ခုခံမႈ စနစ္ (Immune system) က အသည္းေရာင္ ဘီပိုး ကို ခုခံ တိုက္ဖ်က္ ရာမွ မိမိ အသည္း ကိုပါ ထိခိုက္ ေရာင္ရမ္း ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္္ ခုခံမႈ စနစ္ အားေကာင္း ပါက ေရာဂါပိုး ကို ကင္းစင္ ေအာင္ ပိုမို တိုက္ထုတ္ ႏိုင္ျပီး လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ လကၡဏာ ပိုမို ျပင္းထန္ တတ္ပါတယ္... ခႏၶာကိုယ္ ခုခံမႈ စနစ္ ေလ်ာ့နည္း ပါက လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ လကၡဏာ ခံစား ရမႈ နည္းျပီး ေရာဂါပိုး ကင္းစင္ ေအာင္ တိုက္ထုတ္ ႏိုင္မႈ နည္းပါး ပါတယ္... အဲဒါေၾကာင့္ ကေလး သူငယ္ အထူးသျဖင့္ ၁ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးမ်ား ေရာဂါ ကူးစက္ ခံရပါက ၉၅% မွာ နာတာ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္ျပီး နာတာ႐ွည္ အသည္းေရာင္ ျခင္းပိုမို ျဖစ္ပြား ေစပါတယ္.. လူၾကီး မ်ားတြင္ ၅% ကသာ နာတာ႐ွည္ ပိုးသယ္ေဆာင္ ျပီ္း က်န္ ၉၅% က လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ ျပီး ပိုးကင္းစင္ သြားတတ္ ပါတယ္... လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ ဘီ ပိုး၀င္ လကၡဏာ မ်ားမွာ

  • တုပ္ေကြး ကဲ့သို႔ ကိုက္ခဲ နာက်င္ ဖ်ားနာျခင္း၊
  • မ်က္လံုးနဲ႔ အသားမ်ား ၀ါလာျခင္း၊
  • ႏံုးေခြ ေအာ့အန္ျခင္း၊
  • အစာ စားခ်င္စိတ္ မ႐ွိျခင္း၊
  • အသည္းေရာင္္ ျခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းဗိုက္ ညာဖက္ အေပၚပိုင္း နာက်င္ျခင္း၊
တို႔ ျဖစ္တတ္ ပါတယ္...


နာတာ႐ွည္ အသည္းေရာင္ ဘီပိုး သယ္ေဆာင္သူ မ်ားဟာ အမ်ား အားျဖင့္ ေရာဂါ လကၡဏာ မျပ ၾကပဲ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ၾကာတဲ့ အခါ အသည္းေျခာက္ ေရာဂါ (Cirrhosis of Liver) နဲ႔ အသည္း ကင္ဆာ ေရာဂါ ျဖစ္ပြား ေစတတ္ ပါတယ္... နာတာ႐ွည္ ဘီပိုး သယ္ေဆာင္ သူမ်ားရဲ႕ ၁၅ မွ ၂၀% ဟာ ၅ႏွစ္မွ ၂၀ႏွစ္ အတြင္း အသည္းေျခာက္ ေရာဂါ ျဖစ္ပြား တတ္ပါတယ္... အသည္းေရာင္ ဘီေရာဂါ ပိုး နာတာ႐ွည္ သယ္ေဆာင္သူ မ်ား အေန ျဖင့္ အသည္းကို ထိခိုက္ ေစတဲ့ အျပဳ အမူ၊ အစား အေသာက္ ၊ ကိုယ္ခံအား က်ဆင္း ေစတဲ့ ေဆး၀ါးမ်ား မ်ားကို ဂ႐ုျပဳ ေ႐ွာင္႐ွား ရပါမယ္.. အရက္၊ ဘီယာ၊ ထန္းရည္၊ ၀ိုင္ စသည္ တို႔ကို လံုး၀ ေ႐ွာင္႐ွား ရပါမယ္... ပန္းနာ၊ အဆစ္ အျမစ္ ကိုက္ ေရာဂါ တို႔အတြက္ ေသာက္သံုး ေသာ ပရက္နီဆလံုး (Prednisolone)၊ အခ်ဳိ႕ အေရျပား ေရာဂါ မ်ားနဲ႔ အဆစ္နာ အတြက္ သံုးေသာ မက္သို ထရက္ဇိတ္ (Methotrexate)၊ အခ်ဳိ႕ ကင္ဆာ ေရာဂါ မ်ားတြင္ သံုးေသာ ဆိုက္ကလို ေဖာစဖမိုက္ (Cyclophosphamide) ေဆးမ်ား သံုးစဲြ ေနရ ပါက အသည္း ေရာင္ျခင္း ကို ပိုမို ဆိုး႐ြား ေစသျဖင့္ ရပ္နား သင့္ပါတယ္...


ေရာဂါ စစ္ေဆးမႈ တြင္ အဓိက အားျဖင့္ HBsAg ကိုသာ ေနရာ တကာ တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ စစ္ေဆး ႏိုင္ပါတယ္... ေရာဂါပိုး ၀င္ေရာက္ျပီး ၄ ပတ္ အၾကာ တြင္ စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိ ႏိုင္ျပီး ေရာဂါပိုး ကင္းစင္ ေအာင္ ခုခံအား ေကာင္းေသာ သူမ်ားတြင္ လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ ျပီး ၄လ အၾကာ တြင္ ၎ HBsAg ေပ်ာက္ကြယ္ ေလ့႐ွိ ပါတယ္... နာတာ ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္သူ မ်ားတြင္ မူ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ဆက္လက္ စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိ ႏိုင္ပါတယ္... အသည္း ေရာင္ဘီ ပိုး၀င္ ေရာက္၍ လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ အသား ၀ါျဖစ္ျပီး ေရာဂါပိုး ကင္းစင္ သြားသူ မ်ား အေနျဖင့္ တစ္သက္တာ အသည္း ေရာင္ဘီ ေရာဂါျပီး သူ (Life-long Immunity) အျဖစ္ ေနထိုင္ ႏိုင္ပါတယ္... ေအာက္ပါ ဇယား အရ စစ္ေဆး ၾကည့္႐ႈ ျခင္း ျဖင့္ ေရာဂါ အေျခ အေန ကို အနီး စပ္ဆံုး သိ႐ွိ ႏိုင္ပါတယ္...

































အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးအေျခအေန ဓါတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈ အေျဖ
ေရာဂါပိုး၀င္ေရာက္မႈမ႐ွိသူ
HBsAg
Anti-HBcAg (IgG)
Anti-HBsAg
Negative
Negative
Negative
ဘီပိုး၀င္ဖူး၍ေရာဂါျပီးသူ
HBsAg
Anti-HBcAg (IgG)
Anti-HBsAg
Negative
Positive
Positive
ကာကြယ္ေဆးထိုး၍ေရာဂါျပီးသူ
HBsAg
Anti-HBcAg (IgG)
Anti-HBsAg
Negative
Negative
Positive
လတ္တေလာေရာဂါ၀င္ေရာက္ျခင္းခံရသူ
HBsAg
Anti-HBcAg (IgG)
Anti-HBcAg (IgM)
Anti-HBsAg
Positive
Positive
Positive
Negative
နာတာ႐ွည္ေရာဂါပိုးသယ္ေဆာင္သူ
HBsAg
Anti-HBcAg (IgG)
Anti-HBcAg (IgM)
Anti-HBsAg
Positive
Positive
Negative
Negative


ေရာဂါ ကုသမႈ အေနျဖင့္ လတ္တေလာ အသည္းေရာင္ ျဖစ္ေနသူ မ်ားသည္ သီးသန္႔ ကုသမႈ မလိုအပ္ ပဲ အနားယူျခင္း၊ အာဟာရ ျပည့္၀ ေအာင္ ပံုမွန္ စားေသာက္ ျခင္းတို႔ သာလိုအပ္ ပါတယ္... နာတာ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္သူ မ်ားသည္ လည္း အသည္းကို ထိခိုက္ ေစေသာ အျပဳ အမူ၊ အစား အစာ ေ႐ွာင္႐ွားျပီး အာဟာရ ျပည့္၀ေအာင္ ေနထိုင္ စားေသာက္ သင့္ပါတယ္... အခ်ဳိ႕ ပိုးအေရ အတြက္ မ်ားေနသူ မ်ားအတြက္ ပိုး အေရ အတြက္ ေလ်ာ့နည္း ေစရန္ ဆရာ၀န္္ ညႊန္ၾကား သည့္ အတိုင္း ေဆးထိုး ေဆးစား ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္...



ေရာဂါ ကာကြယ္ေရး အေနျဖင့္ အသည္းေရာင္ ဘီပိုး ၀င္ေရာက္ ဖူးျခင္း မ႐ွိ ပါက အသည္းေရာင္ ဘီ ကာကြယ္ ေဆးကို ထိုးထား ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ ႏိုင္ပါတယ္... မိမိ အိမ္သား တစ္ဦး တြင္ ဘီပိုး ႐ွိေန သူမ်ား၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္း မ်ား၊ အသည္း ေရာင္ စီပိုး ႐ွိေန သူမ်ား တြင္ ေနာက္ထပ္ ဘီပိုး မ၀င္ ေအာင္ ကာကြယ္ ရန္လို သူမ်ား သည္ အသည္းေရာင္ ဘီ ကာကြယ္ ေဆးကို မျဖစ္ မေန ထိုးႏွံ သင့္ပါတယ္... ကေလး မ်ားတြင္ အသည္းေရာင္ ဘီ ပိုး၀င္ ေရာက္ပါက နာတာ႐ွည္ ပိုးသယ္ ေဆာင္သူ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အလြန္ မ်ား သျဖင့္ ပံုမွန္ ကာကြယ္ ေဆးထိုး စီမံ ခ်က္ အရ ထိုးေပး ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္... အသည္းေရာင္ ဘီပိုး ႐ွိသူ မိခင္ မွ ေမြးဖြား ေသာ ကေလး မ်ားကို ေမြးျပီး ၁၂ နာရီ အတြင္း ပံုမွန္ အသည္းေရာင္ ဘီ ကာကြယ္ ေဆး အျပင္ Hepatitis B Immune Globulin (HBIG) ကို ထိုးေပး သင့္ ပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ အသည္းေရာင္ ဘီ ေရာဂါ ၀င္ေရာက္ဖူး ျခင္းမ႐ွိ သူမ်ား သည္ ကာကြယ္ေဆး ကို စနစ္ တက် ထိုးႏွံ ၍ ကာကြယ္ ထားသင့္ ေၾကာင္း ေရးသား လိုက္ရ ပါတယ္... အားလံုး ေရာဂါ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ႏိုင္ပါေစ..




References;
http://www.medicinenet.com/hepatitis_b/article.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Hepatitis_B
ဆက္လက္ဖတ္႐ႈရန္.....

Readers' Comments (13)

Subscribe to: Posts (Atom)
 

Visitor Map
Create your own visitor map!
အလည္လာသူ အားလံုး ကာယသုခ၊ စိတၱသုခနဲ႔ ျပည့္စံုျပီး က်န္းမာေရးဗဟုသုတမ်ား တိုးပြားႏိုင္ပါေစ... အေပၚသို႔